Liesbeth Levy –  Een filosoof op Temptation Island

door • 25 maart 2017 • Opinie

Het is nog geen eens lente maar mijn tropenjaar is in januari al begonnen. Privé een proefschrift over de waarde van de dialoogfilosofie, dat in verloren uurtjes tot een goed einde gebracht moet worden. Professioneel verantwoordelijk voor de organisatie van een Rotterdamse G1000. Als rode draad door dit alles loopt de vraag wat filosofie kan betekenen in een wereld die permanent onder stroom lijkt te staan.

Om mezelf op de proef te stellen kijk ik twee series: Walking Dead en Temptation Island. In Walking Dead draait alles om een groep mensen die moet zien te overleven in een wereld waar een geheimzinnig virus een groot deel van de mensheid in vleesetende zombies heeft veranderd. Maar deze zombies vormen niet het grootste gevaar. Dat zijn verschillende groepen overlevers die elkaar naar het leven staan in de naakte strijd om het bestaan. De groep wordt daardoor tot het uiterste gedreven om hun menselijke waardigheid te behouden.

In Temptation Island worden stellen voor tien dagen van hun wederhelft gescheiden en moeten hun lusten zien te bedwingen op een luxe resort vol verleiders. Met behulp van gemanipuleerde beelden die worden vertoond tijdens een ‘kampvuur’ wordt alles op alles gezet om de deelnemers te ontregelen. In tegenstelling tot Walking Dead, dat ons een dystopische werkelijkheid voorschotelt waarin de hoofdpersonen er alles aan doen ‘menselijk’ te blijven in een onmenselijke wereld, wordt in Temptation Island de menselijke zwakte geëxploiteerd.

Filosofen leren ons daarentegen dat de mens meer is dan geslachtsdrift omdat zij ook een drang tot filosoferen hebben. De filosoof Socrates noemt dit Eros. Daarmee geeft hij aan dit woord – dat oorspronkelijk in het Grieks de liefde aanduidde, ook de God van de liefde heet Eros – een vergeestelijkte en hogere betekenis. Eros is het streven om van het zinnelijke naar het geestelijke op te stijgen; de drang van de sterveling zich tot onsterfelijkheid te verheffen en tegelijkertijd het verlangen die drift ook in anderen wakker te roepen. De laagste vorm van Eros is lust in de schone lichaamsgestalte . Iedere bezigheid met het schone voedt deze drift. De beschouwing van het schone is de voorbereiding, maar het eigenlijke middel tot kennis van de Ideeën is het begripsmatige, dialectische denken. Om het doel te bereiken moet de drang van de Eros vergezeld gaan van de juiste methode. De retorica overreedt. De dialoog is de kunst om samen zoekend, in het gesprek, tot de algemene waarheid door te dringen. Vandaar dat in Socrates filosofie, deugd en weten, hand in hand gaan.

Wat kan filosofie betekenen in een wereld die onder stroom staat? Het zou een mooi experiment zijn om niet alleen verleiders maar ook filosofen te droppen op Temptation Island.

 

Gerelateerde artikelen

Comments are closed.