Na zes jaar op het Erasmiaans Gymnasium is het moment daar: Elsa van der Meer is geslaagd. Hoewel ze wat verderop woont, kon ze niet in deze rubriek ontbreken. Ze woonde immers voorheen in de Graaf Florisstraat; het gezin verhuisde een kleine tien jaar geleden naar de ‘s Gravendijkwal, toen het wat krap werd op de bovenverdieping met nog een zusje en broertje erbij. Haar vader was jarenlang hoofdredacteur van de TeleGraafFloris en één van de mede-initiatiefnemers van Samen Slim Rijden Middelland. Genoeg banden dus nog met de straat en de vereniging.

Dubbel vakkenpakket

Hoe voelt dat nou, geslaagd zijn? Een mooie mijlpaal, al kijkt ze stiekem misschien nog wel meer uit naar wat er ná de zomer gaat gebeuren. Daarover zo meer.

Toen Elsa destijds een middelbare school moest kiezen, viel haar oog al snel op het Erasmiaans. “Tijdens de open dag hing er een leuke sfeer. Dat gaf voor mij de doorslag.”

Ze kijkt met plezier terug op haar schooltijd, al hoorde daar ook de nodige prestatiedruk bij. “Je krijgt wel vaak te horen dat je tot de slimste één procent behoort. Dat zorgt soms voor extra druk om het goed te doen.” Gelukkig stonden daar ook inspirerende docenten tegenover. “Vooral de geschiedenisdocenten gaven ontzettend enthousiast les. Daardoor ging het vak echt leven.”

Elsa koos uiteindelijk voor een combinatie van de profielen Natuur & Techniek en Natuur & Gezondheid. Op haar vakkenlijst stonden biologie, natuurkunde, scheikunde, wiskunde B, Grieks, geschiedenis, beeldende vorming en kunst. Hoewel ze koos voor een dubbel bèta pakket, waren het juist geschiedenis en kunst die haar favoriete vakken werden.

Reizen door de geschiedenis

Bij een gymnasium hoort natuurlijk ook een reis naar Griekenland. In de vierde klas trok Elsa met haar klas door de Peloponnesos, waar de lessen uit de geschiedenisboeken ineens tastbaar werden.

Na de examens volgde opnieuw een reis, dit keer iets noordelijker. Samen met vrienden stapte ze op de trein richting Bratislava en Wenen. “Het is leuk om na zo’n intensieve examenperiode samen op pad te gaan.”

Eerst naar Noorwegen

Waar een deel van haar leeftijdgenoten na de zomer direct aan een studie begint, kiest Elsa bewust voor iets anders. Half augustus vertrekt ze naar een volkshogeschool in Noord-Noorwegen. Vier maanden lang woont ze daar intern, deelt ze een kamer, gebruikt ze gezamenlijke badkamers en draait ze mee in het dagelijkse leven op de school.

“Je leert er ook op jezelf wonen. Je hebt huishoudelijke taken, maar koken hoeft gelukkig niet.” Het bijzondere aan een Noorse volkshogeschool is dat je een hobby als hoofdvak kiest. Voor Elsa was de keuze eenvoudig: klimmen.

Steeds een stapje moeilijker

Boulderen is namelijk de sport waar Elsa helemaal haar energie in kwijt kan. Ze is vaak te vinden op een bouldermuur bij Monk. En deze zomervakantie, nog voordat ze naar Noorwegen vertrekt, gaat ze een klimtrip maken naar Fontainebleau in Frankrijk; een reis georganiseerd vanuit Monk.

Wat haar zo aanspreekt? “De uitdaging. Je probeert steeds routes die net iets moeilijker zijn.” Inmiddels klimt ze routes van niveau 6b en 6c. Dat is al van een behoorlijk niveau. De schaal loopt uiteindelijk door tot 9a, maar dat is echt voor de pro’s. Voor een amateur is ze dus al erg goed. En gelukkig ligger er ook nog genoeg uitdagingen te wachten.

Stilzitten is sowieso niet haar sterkste kant. Dat speelt ook mee in haar studiekeuze.

Geschiedenis of scheikunde?

Na haar tussenjaar wil Elsa gaan studeren, al weet ze nog niet precies wat. Geschiedenis trekt haar vanwege de verhalen en de context achter gebeurtenissen. Tegelijkertijd spreekt scheikunde haar ook aan. “Ik zie mezelf later liever in een laboratorium werken dan de hele dag op een kantoor.”

Gelukkig voelt ze niet de druk om dat nu al precies te weten. “Je komt er vanzelf wel achter wat bij je past. Dat is voor iedereen anders.” Een nuchtere conclusie van iemand die net haar gymnasium heeft afgerond en straks letterlijk nieuwe hoogten gaat opzoeken in Noorwegen.

Eén ding is duidelijk: jij komt er wel, Elsa! Ga lekker ontdekken en stippel je eigen pad uit. De hoogte in of met beide benen op de grond. Alles is goed. Als je maar trouw blijft aan jezelf. Ook dat is je wel toevertrouwd.

Ook voor Tamar Reitsma zit haar middelbareschooltijd erop. Ze deed dit jaar eindexamen op het Wolfert Dalton en kijkt met een goed gevoel terug op de afgelopen jaren. “Ik heb er een prima tijd gehad.”

Ze begon haar schooltijd nog in het oude gebouw, maar maakte de verhuizing naar de nieuwbouw mee. Een mooie afsluiting van een periode waarin ze koos voor de profielen Natuur & Gezondheid en Natuur & Techniek, aangevuld met Duits.

Toch waren niet alle vakken even geliefd. “Biologie vond ik veruit het leukst.” En het minst leuke? “Zonder twijfel natuurkunde. Ik ben heel blij dat ik dat nooit meer hoef te doen.”

Een keuze die steeds duidelijker werd

Na de zomer begint Tamar aan de Pabo in Rotterdam. Dat was niet altijd vanzelfsprekend. Ze twijfelde lange tijd tussen de Pabo en Social Work in Leiden. Uiteindelijk gaf één ervaring de doorslag.

Tijdens een meeloopdag in een kleuterklas zag ze hoe kinderen leren, spelen en reageren op een enthousiaste leerkracht. “Ze bleven gewoon lekker knuffelen.”

“Ik kan goed met kinderen omgaan.” Dat blijkt ook uit haar ervaring als oppas. Heel wat kinderen in de Graaf Florisstraat en omgeving kennen Tamar al. Onder andere bij de gezinnen van Hanneke en Olivier en Lisanne en Joost was ze een vertrouwd gezicht.

Wat haar aanspreekt in het onderwijs is niet alleen het lesgeven. “Ik vind het leuk om moeilijke dingen, zoals rekenen, op een leuke manier uit te leggen. En je ziet kinderen zich echt ontwikkelen.
Op die leeftijd zijn het net sponsjes; ze nemen alles in zich op”, zegt haar vader (zelf leerkracht).

Ook de afwisseling spreekt haar aan. “De gastlessen op de basisschool vond ik vroeger altijd leuk. Bijvoorbeeld als de politie langskwam.”

Een zomer vol reizen

Na de examens is het tijd voor ontspanning. Eerst gaat Tamar drie dagen naar haar zus in Duitsland. Daarna volgen vakanties met haar ouders én met een vriendin naar Frankrijk en Italië.

Maar daar blijft het niet bij. Samen met vriendin Iris vertrekt ze ook nog op interrail. De route voert onder andere langs Berlijn, Boedapest en Bologna. In Interlaken staat bovendien een flinke wandeling door de Zwitserse bergen op het programma. Een mooie beloning na een intensief examenjaar.

Nog even thuis

Hoewel na de zomer een nieuwe fase begint, blijft Tamar voorlopig gewoon thuis wonen. Ze is tenslotte pas zestien jaar. Daardoor blijft er ook genoeg tijd over voor haar hobby’s, volleybal en afspreken met vrienden. En nu haar oudere zus Laila uit huis is, is er thuis ineens een onverwacht voordeel. “Ik heb geen concurrentie meer in de koektrommel of als er lekker eten op tafel staat.”

Nog één keer terug naar school

Helemaal afscheid nemen van het Wolfert Dalton hoeft nog niet. De examenreis naar Griekenland staat nog op de planning, gevolgd door de diploma-uitreiking op 9 juli en natuurlijk het jaarboek. Daarna begint een nieuw hoofdstuk.

Met haar enthousiasme voor kinderen, haar ervaring als oppas en haar overtuiging dat leren vooral leuk moet zijn, lijkt Tamar helemaal op haar plek op de Pabo. Misschien staat er over een paar jaar wel ergens in Rotterdam een juf voor de klas die ooit zelf opgroeide in de Graaf Florisstraat.

Met een brede glimlach opent Amy van den Hoven de deur van haar nieuwe huis aan de Graaf Florisstraat. De 17-jarige – in oktober wordt ze 18 – heeft haar vwo-diploma binnen. Zonder herexamen. En daar is ze eerlijk gezegd best opgelucht over. “Het was nog spannend, vooral wiskunde. Ik dacht echt dat ik dat examen slecht had gemaakt.” Dat bleek gelukkig mee te vallen. Het diploma is binnen en daarmee kan een nieuw hoofdstuk beginnen.

Vrije School

Amy zat op de Rudolf Steinerschool, een bewuste keuze. “Er is veel aandacht voor het individu en voor creativiteit. Dat sprak me heel erg aan.” Die creativiteit zat niet alleen in de kunstvakken. Twee keer per week stonden vakken als koken, textiel, houtbewerking, metaalbewerking, keramiek of tekenen op het programma. In de vijfde kwam daar dans bij, iets waar Amy ook buiten school al veel plezier aan beleefde. De Vrije School heeft ook wel een beetje een ouderwetse kant. “Met een krijtje op het bord en veel met de hand schrijven.” En natuurlijk euritmie, de karakteristieke  ‘beweegmeditatie’ van het vrijeschoolonderwijs.

Ze koos het profiel Cultuur & Maatschappij, aangevuld met biologie en wiskunde B. Daarnaast volgde ze Kunst Algemeen, waarin kunstgeschiedenis een belangrijke rol speelde.

Studeren… maar eerst de wereld ontdekken

Zoals zoveel eindexamenleerlingen staat Amy voor een lastige keuze. Niet omdat ze nergens belangstelling voor heeft, maar juist omdat ze heel veel interessant vindt.

“Ik had eigenlijk geen lievelingsvak. Geschiedenis en aardrijkskunde vond ik allebei leuk, maar eigenlijk vond ik alles wel interessant. Daardoor is een studie kiezen juist lastig.”

Culturele antropologie trekt haar op dit moment het meest. Of dat in Utrecht of Leiden wordt, weet ze nog niet. Sterker nog: eerst komt er helemaal geen studie. Amy neemt een tussenjaar. Het plan? Eerst een paar maanden flink werken en sparen, daarna met een paar vriendinnen naar Zuidoost-Azië. Reizen, nieuwe culturen ontdekken en misschien ergens een tijdje vrijwilligerswerk doen. “Alleen… ik heb eigenlijk nog geen idee hoe je zoiets precies regelt.” Dat hoort misschien ook wel een beetje bij een tussenjaar.

Wat ze verder wil doen in haar leven? ‘Geen flauw idee nog. De rest van mijn leven blijven reizen lijkt me leuk.’ Amy heeft al veel gereisd. Vooral in Europa, maar ook heeft ze met het gezin mooie reizen gemaakt naar Namibie en Sri Lanka. Nou, een baan waarbij je veel kan reizen wellicht? Benieuwd waar Amy over een paar jaar staat…

Meer tijd voor leuke dingen

Het examenjaar stond vooral in het teken van leren. Dat kon ze fijn doen in haar nieuwe kamer aan de Graaf Florisstraat. Maar ook zat Amy regelmatig in de bibliotheek om zich goed te kunnen concentreren. En dan heeft ze meteen een tip voor haar straatgenoten. “De bibliotheek in Schiedam is echt prachtig. Heel rustig, veel hout, planten, een glazen dak… een fijne plek om te studeren. Je bent er in twintig minuten fietsen.”

Nu de examens achter de rug zijn, is er eindelijk weer tijd voor andere dingen. Tekenen, boulderen en natuurlijk afspreken met vriendinnen. Ook haar jongere zusje Sacha – net vijftien geworden – profiteert daarvan. “Hopelijk hebben we nu weer wat meer tijd om leuke dingen samen te doen. Het afgelopen jaar was ik eigenlijk alleen maar aan het leren.”

Een zomer vol plannen

Vervelen zal Amy zich deze zomer niet. Een week na dit interview stapt de hele familie aan boord van een zeilboot om de tachtigste verjaardag van haar opa te vieren. Daarna volgen vakanties naar Frankrijk, Spanje en een wandeltrip in Duitsland.

Tussendoor wil ze veel werken om haar reis te kunnen bekostigen. Binnenkort loopt ze een proefdag bij Lillith aan de Nieuwe Binnenweg.

“Maak je niet te veel zorgen”

Als ze één advies mag geven aan jongere leerlingen uit de straat, hoeft ze daar niet lang over na te denken.

“Maak je niet te veel zorgen. Je bedenkt van tevoren vaak allerlei rampscenario’s over school. Ik dacht ook altijd dat het veel slechter ging dan uiteindelijk het geval was.” Zoals bijvoorbeeld dat eindexamen wiskunde! Een geruststellende boodschap van iemand die het net zelf heeft meegemaakt.

Oppas gezocht?

Tot slot nog een buurtbericht. Amy laat weten dat ze beschikbaar is voor oppaswerk. Dus ouders in de Graaf Florisstraat die een betrouwbare, rustige en inmiddels geslaagde oppas zoeken: weet haar te vinden! Wacht niet te lang, want met een tussenjaar, een verre reis en een volle agenda zou ze zomaar snel volgeboekt kunnen zijn. Ik tip haar dat mede-geslaagde Tamar twee leuke oppas adressen achterlaat als ze de komende vier maanden op reis is. Zou misschien zomaar heel goed kunnen uitkomen voor alle betrokkenen…

Amy, van harte gefeliciteerd en heel veel geluk!

Ze is 16 jaar, wordt in september 17 en heeft net haar havo-opleiding aan Theater Havo/vwo afgerond. Terwijl hond Yuki enthousiast mijn tenen likt en poes Totoro ook een aai komt halen, vertelt ze over school, haar liefde voor kunst en geschiedenis, en haar plannen voor de toekomst.

Aanvankelijk had Rosa gekozen voor het Wolfert Tweetalig. Maar ze voelde zich er niet op haar plek. “Ik had daar geen aansluiting met de andere leerlingen.” De overstap naar Theater Havo/vwo bleek een schot in de roos. “Ik had er op de eerste dag meteen vrienden. Toen wist ik eigenlijk direct dat ik de goede overstap had gemaakt. De school is klein, je kent bijna iedereen en iedereen durft zichzelf te zijn. Dat vind ik heel fijn.”

Creativiteit als uitlaatklep

Op haar school kies je behalve voor de traditionele vakkenpakketten ook een creatieve richting binnen het kunstprogramma: film, beeldende kunst of vormgeving. Daar krijg je dan zes uur per week les in. Rosa koos voor vormgeving, en daarbinnen koos ze voor fashion. “Daar kon ik het meeste van mezelf in kwijt.” Maar ze gebruikte ook film om zich te uiten. Voor een project maakte ze een ‘making of’ van klasgenoten die aan het werk waren. Tijdens de jaarlijkse expositie werden de projecten vertoond in het Hofpleintheater. Dat was heel tof.

Waarom kinderen zo graag naar Paw Patrol kijken

Naast haar creatieve vakken koos ze het profiel Natuur & Gezondheid. Voor haar profielwerkstuk dook ze in het onderwerp: kinderseries. “Ik onderzocht hoe series als Paw Patrol en CoComelon zo verslavend worden gemaakt.” Daarvoor verdiepte ze zich in psychologie. Ze ontdekte dat de combinatie van felle kleuren, harde geluiden en razendsnelle beeldwisselingen invloed heeft op de aanmaak van dopamine en cortisol.

“Voor jonge kinderen gaan die beelden eigenlijk veel te snel. Hun hersenen kunnen dat nog niet goed verwerken. Dat kan stress veroorzaken, terwijl de dopamine juist zorgt dat ze willen blijven kijken.” Gelukkig zijn er volgens haar ook alternatieven. “Series als Buurman & Buurman, Nijntje of Stip & Vlek hebben veel rustiger beelden. Dat is beter voor jonge kinderen.”

Frans, geschiedenis en biologie

Hoewel ze uiteindelijk een natuurprofiel koos, waren Frans en geschiedenis haar favoriete vakken. “Ik had ze eigenlijk graag als examenvak willen kiezen, maar dat paste niet in mijn rooster.” Rosa is drietalig opgegroeid door een Nederlandse moeder, een Franse vader en ouders die onderling Engels spreken. Geen eindexamen dus nodig, dat Frans zit bij haar wel goed.

Geschiedenis vindt ze fascinerend. “De wereldoorlogen liggen eigenlijk helemaal niet zo ver achter ons. En ook de Griekse mythologie vind ik ontzettend interessant.”

Van de exacte vakken vond ze biologie het leukst, vooral alles wat met flora en fauna te maken heeft.

Op naar het vwo

Na de havo wil ze graag doorstromen naar het vwo, het liefst op haar huidige school. “Alleen is er op dit moment waarschijnlijk geen plek. Als iemand blijft zitten, kan ik misschien alsnog door.”

Daarom kijkt ze ondertussen ook naar andere scholen, zoals het Lyceum Vos. De zoektocht verloopt niet altijd eenvoudig. “Veel scholen stellen toch extra eisen, terwijl dat eigenlijk niet mag.”

Een Franse zomer

De komende weken hoeft ze zich gelukkig niet met school bezig te houden. Eerst vertrekt ze met haar ouders voor drieënhalve week naar Frankrijk, waar ze onder meer verblijven in het vakantiehuis van haar oma. Daarna gaat ze nog zes dagen naar Parijs met haar beste vriendin Nora, die ze al kent sinds de Montessori-basisschool. “We slapen bij vrienden van mijn ouders en ik ga haar mijn favoriete plekken van Parijs laten zien.” Die Nora boft maar met zo’n goed ingevoerde gids! De Eiffeltoren en de Sacré-Cœur staan natuurlijk op het programma, maar vooral de wijk waar haar oma vroeger woonde kent ze op haar duimpje.

Durf te kiezen wat bij je past

Voor beginnende middelbare scholieren heeft Rosa twee tips. “Neem altijd je agenda mee en schrijf je huiswerk op. ‘Het stond niet op Magister’ is echt geen excuus.”

Maar misschien nog belangrijker: “Wees niet bang om van school te wisselen als je voelt dat je ergens niet op je plek zit. Dat heb ik gedaan en dat was de beste keuze die ik kon maken.”

Toekomst

Na het vwo denkt ze aan een creatieve vervolgopleiding. Fashion staat hoog op haar lijstje, maar ook het ambacht van goud- en zilversmid spreekt haar aan. “Een vriendin van mijn vader is goudsmid. Zij heeft zelfs de trouwringen van mijn ouders gemaakt.” Ook studeren in Frankrijk sluit ze niet uit. Een nicht van haar bouwt daar gitaren en violen. “Dat lijkt me ook heel bijzonder.”

Graaf Florisstraat

Over de Graaf Florisstraat hoeft ze niet lang na te denken. “Het is een fijne plek. Alles is dichtbij: school, Rotterdam Centraal, het centrum. Ik loop in een kwartier naar school.” Alleen die pluisjes van de platanen mogen wat haar betreft verdwijnen. “Ik heb geen hooikoorts, maar ik heb er toch altijd last van.” En de buren? “Die zijn gelukkig hartstikke leuk.” Ze zit voorlopig dus nog wel goed. Hopelijk kan ik over twee jaar terugkomen om haar te feliciteren met het volgende diploma. Zet ‘m op Rosa!