“Hi buren, het valt jullie vast ook op. Het zwerfafval neemt toe.”

Zo begon Karin van Barneveld een oproepje in de Signalgroep van de straatvereniging voor een schoonmaakactie.

Het zwerfafval neemt toe

Inderdaad, het zwerfafval neemt toe, en niet alleen in onze buurt. De hele stad heeft er mee te maken. Er zijn verschillende oorzaken voor te noemen. Zo schiet het budget en de mankracht voor stadsreiniging structureel te kort, geeft de gemeente zelf aan. De stad wordt groter, de reinigingsdiensten krijgen meer taken, maar het budget gaat niet omhoog en er zijn personeelstekorten.

Verder heeft de invoering van statiegeld op flesjes en blikjes een averechts effect. Op zoek naar statiegeld, halen inzamelaars vuilnisbakken leeg, zonder het vuil na hun zoektocht weer terug te stoppen. Het aantal blikjes en flesjes op straat mag dan afgenomen zijn, zo komt er ander vuil voor in de plaats. Oplossingen zijn in de maak, speciale vuilnisbakken met een aparte ruimte voor flesjes en blikjes. Of een verdere verhoging van het statiegeld naar dusdanig hoog dat niemand het meer als afval beschouwt en weggooit.

Rommel trekt rommel aan

Een andere oorzaak is de zogenaamde naastplaatsing. Als een vuilcontainer vol zit, of als de zak niet past, wordt deze naast de container geplaatst. Hiermee wordt het een prooi voor meeuwen, of wederom de statiegeld inzamelaars.

Ook de steeds groter wordende afhaaltrend helpt niet. Bij nadere inspectie ligt er in onze straat veel vuil in de goten en tussen de auto’s: lege afhaalzakken, styrofoam bakjes en borden, wegwerpbestek, sauszakjes en servetjes. Het is blijkbaar prettig eten onder de ruisende Platanen, zelfs in een geparkeerde auto. Jammer dat de resten daarna vaak overboord gekieperd worden.

Tenslotte geldt: rommel trekt rommel aan. Wanneer er één zak naast de container staat, wordt er makkelijker een tweede naast gezet. Is er eenmaal sprake van veel vuil op straat, dan wordt de neiging om de vuilnisbak te gebruiken kleiner, zoveel is wel aangetoond in diverse sociale experimenten.

Vervreemd van de leefomgeving

Uitzoomend is er wellicht ook iets groters aan de hand. De Duitse denker Hartmund Rosa benoemt in zijn boek Versnelling en Vervreemding diverse vormen versnelling en daaruit voortkomende vervreemding waaraan wij mensen in de laatmoderne samenleving ten prooi vallen. Eén daarvan is vervreemding van de ruimte. We zijn steeds minder aan de fysieke wereld gebonden en ervaren onszelf steeds minder als ruimtelijk gesitueerd, als verbonden met onze leefomgeving. Veel zaken waarvoor we vroeger letterlijk de straat op moesten, doen we nu online en ons offline leven speelt zich vaak af geconcentreerd op een paar locatie’s: thuis, werk, de supermarkt, de sportschool. Punten op een kaart waartussen we dagelijks navigeren met onze auto’s, scooters en elektrische fietsen. De tussenruimtes worden minder belangrijk, het is “fly-over” gebied wat niks meer met onze identiteit te maken heeft, het heeft ons niks meer te vertellen: we raken ervan vervreemd.

Tien volle zakken in een uur

De oproep van Karin viel niet in dovemansoren. Op Signal kreeg ze veel bijval waarop snel een gezamenlijke bezemactie gepland werd. Op zondag 10 mei kwamen uit diverse huizen straatgenoten tevoorschijn, die gewapend met grijpers, prikstokken en vuilniszakringen aan de slag gingen.

Het resultaat was bepaald verbluffend: in een uur tijd waren er meer dan tien overvolle zakken vuil verzameld uit de Graaf Floris en aanliggende straten. Trots waren we op onszelf en het was nog gezellig ook. Niets leuker dan een beetje babbelen met je buren terwijl je samen de straat kuist.

Karin wil het niet bij één ronde laten. Zij was laatst in Amersfoort en daar heeft een buurtvereniging ‘uurtje voor je buurtje’ bedacht. Samen met wie tijd en energie heeft, wordt er elke zaterdagmiddag een uurtje geprikt….
En het resultaat: een schonere buurt. Zoiets ook in de Graaf Florisstraat en de buurt.. kleine moeite … minder ergenis… groot plezier!!! Wordt binnenkort vervolgd!

Resonantie

Ook bij mij raakte de opruimactie een snaar. Uiteraard was het resultaat mooi maar ook het vuilprikproces zelf ervoer ik als buitengewoon aangenaam. Was het de simpele eenvoud van het werk dat me trok? Of was het de tijdelijk hechtere verbinding die ik voelde met de stoep, de goot, de straat, de boomspiegels?

Hoe dan ook, een weekje later trok ik er opnieuw op uit met prikker en zak, ditmaal met mijn bluetooth oortjes in. Ik luisterde naar een interview met socioloog Rosa – ja ik ben een fan – waarin hij Resonantie uitlegt, een kernbegrip in zijn werk. Resonantie is voor hem dé tegenkracht voor versnelling en vervreemding. Hij verstaat onder dit begrip diepgaandere, vertragende manieren van deelnemen aan de wereld, manieren om je met de wereld te verbinden waarbij zowel jij, als de wereld verandert.
En verdraaid, dacht ik, dit vuilprikken is hier een vorm van. Ik vertraag, verbind me met de wereld, verander haar op een bescheiden maar toch positieve manier. Al slenterend en prikkend open je jezelf voor de wereld en die Weltöffentlichkeit straal je blijkbaar ook uit: jan en alleman knoopt een praatje met je aan en je krijgt allerlei complimentjes voor iets waarvan je zelf ook beter te wordt. Win-win-win. Kortom, ik kan het iedereen aanraden.

Voel je je onderuitgedaagd met de hoeveelheid afval in de Graaf Floris? Loop dan de Witte van Haemstede eens in en ga naar het speeltuintje op de hoek met Aleiddistraat. Daar spelen de kinderen letterlijk in het vuil en kun je naar harte lust prikken.

Tot snel!

P.S. Prikkers en ringen zijn te krijgen bij de vereniging. Stuur een email naar vereniging@graafflorisstraat.nl of bel even aan bij één van de sleutelhouders.

Gerelateerde artikelen